Imkeren met lichamelijke beperkingen: praktische aanpassingen

Imkeren met lichamelijke beperkingen blijft goed mogelijk als je je stand en je werkwijze aan jezelf aanpast in plaats van andersom. Een zitplaats bij het volk, lichtere bakken, gereedschap met een goede greep en een helper voor het zware tilwerk halen het grootste deel van de last uit het werk. Het gaat er niet om minder te imkeren, maar anders: minder bukken, minder tillen en meer pauzes.

Veel imkers blijven het decennialang doen, ook als knieën, rug of handen op een gegeven moment niet meer alles meemaken. De truc zit zelden in één grote verandering, maar in veel kleine aanpassingen die bij elkaar optellen. Wie zijn stand één keer doordacht inricht, bespaart bij elke inspectie kracht en tijd. De volgende punten zijn pure imkerpraktijk: geen wonderen, maar heel concrete verlichtingen.

Ga bij het volk zitten in plaats van te bukken

De meest voorkomende vermijdbare belasting ontstaat door voortdurend bukken naar te laag staande kasten. Zet de volken zo hoog dat je staand of zittend comfortabel in de broedkamer kijkt zonder je rug bol te maken. Een stevige stellage, schragen of pallets tillen de kast op een prettige werkhoogte.

• Werkhoogte eerst: breng de kast ongeveer op heup- tot borsthoogte, zodat je niet in de kast hoeft te kruipen.
• Neem een krukje mee: een klapkrukje, rolkrukje of tuinzitje maakt langere inspecties een stuk aangenamer.
• Werk vanaf één kant: richt je stand zo in dat je alles vanaf je sterke kant bereikt zonder je te verdraaien. Draaibewegingen met een last zijn de eigenlijke belasting.

Minder tillen: lichtere bakken en kasten

Het grootste gewicht in het imkeren is de volle honingbak. Een volle bak in Deutsch-Normal- of Zandermaat kan 20 tot 30 kilo wegen, en dat wordt op den duur zwaar tillen. Wie overstapt op lagere bakken, verdeelt hetzelfde volk over meer, maar duidelijk lichtere kisten.

• Ondiepe of halve bakken: in plaats van één zware volle bak dragen meerdere ondiepe bakken dezelfde oogst, maar elk afzonderlijk een stuk lichter.
• Haal de ramen apart eruit: moet je toch een zware bak verplaatsen, neem er dan eerst een paar ramen uit en draag die apart.
• Licht kastmateriaal: piepschuimkasten zoals de Segeberger zijn merkbaar lichter dan massief hout, al bij de lege bak.
• Gebruik een transporthulp: een steekwagen, kruiwagen of bolderkar vervangt het tillen over lange afstanden.

Gereedschap dat goed in de hand ligt

Als de handen stijf worden of snel vermoeid raken, maakt het juiste gereedschap veel uit. Grepen die dik genoeg zijn en niet wegglijden, vragen minder kracht. Veel daarvan kost weinig of kun je zelf achteraf aanbrengen met een gripverdikking.

• Een handzame bijenbeitel: een model met een dikke, gerubberde greep ligt veiliger in de hand dan een dun plaatje; gripverdikkingen uit de bouwmarkt helpen extra.
• Een goede raamtang: een soepel werkende raamtang pakt het raam veilig vast, zodat je het niet met je vingertoppen uit de bak hoeft te wippen.
• Alles binnen handbereik: een draagmand, emmer of gereedschapsgordel bespaart je het voortdurende heen-en-weer lopen als er iets ontbreekt.
• Een eenvoudige beroker: een beroker met een soepele blaasbalg bedien je met minder kracht; een plantenspuit met water is voor rustige inspecties een zacht alternatief.

Haal hulp voor het zware tilwerk

Niet elk klusje hoef je alleen te klaren, en dat is geen teken van zwakte. Voor de paar echt zware momenten in het jaar loont het om gericht iemand erbij te halen. De honingoogst, het plaatsen van nieuwe kasten of een verhuizing zijn goede gelegenheden voor vier handen.

• Vaste helpers voor pieken: familie, buren of een imkermentor uit de vereniging springen vaak graag bij voor de oogst.
• Verdeel de taken: jij doet de inspectie bij het open volk, iemand anders tilt en slingert.
• Kies de standplaats slim: een plek dicht bij het pad of met een oprit voor auto en kar bespaart bij elk bezoek kracht.
• Werk in etappes: minder volken per keer en gerust over meerdere dagen verdeeld is beter dan één krachttoer op een middag.