Tilhulpmiddelen en gereedschap die het imkeren lichter maken

De grootste verlichting bij het imkeren komt uit twee dingen: meer hefboom en minder gewicht per handeling. Een beitel met een lang blad, bakken die je lichter maakt (halve bakken of piepschuim-materiaal), een ramenlichter en een steekwagen in plaats van dragen halen de kracht uit de inspannende handelingen. Aan je bijen en aan je bedrijfswijze verandert daarbij niets – alleen de handelingen kosten je minder.

Niet de bijen worden met de jaren zwaarder, maar de bakken voelen zo aan. Dat is volkomen normaal – en bijna elke krachtvretende handeling op de bijenstand valt te verzachten met het juiste gereedschap of een kleine aanpassing. Hier vind je de helpers die zich in de praktijk hebben bewezen – zonder marketingbeloften, gewoon gereedschap dat het werk lichter maakt.

De beitel – hefboom in plaats van spierkracht

Vastgekitte bakken en vastgeplakte ramen losmaken kost de minste kracht wanneer je gereedschap een lange hefboomarm heeft. Een hoogwaardige beitel met een lang blad en een lepel- of haakuiteinde geeft je merkbaar meer hefboomwerking dan een korte, versleten beitel. Het principe is pure natuurkunde: hoe langer de hefboom, hoe minder kracht je hoeft te gebruiken.

• Lange hefboomarm: een langer blad maakt vastzittende bakken los met duidelijk minder krachtsinspanning dan een kort model.
• Lepel- of haakuiteinde: daarmee til je ramen op zonder met je vingers in de smalle spleet te hoeven grijpen.
• Grip en zichtbaar: een beitel met een antislip- of gekleurd handvat ligt beter in de hand en raakt in het gras niet zo snel kwijt.
• Schoon houden: regelmatig de propolis eraf krabben – een schone beitel glijdt makkelijker onder de bak.

Minder gewicht per handeling: halve bakken, piepschuim en kastlift

De doeltreffendste hefboom tegen zware bakken is om niet zoveel in één keer op te tillen. Een volle hele bak kan makkelijk meer dan 20 kilogram wegen – een halve bak daarentegen maar ongeveer de helft. Als je overstapt op een lager bakformaat, til je weliswaar vaker, maar elke afzonderlijke handeling is duidelijk lichter. Ook het materiaal maakt veel uit: kasten van piepschuim, ofwel de bekende Segeberger-bouwwijze, zijn aanzienlijk lichter dan kasten van massief hout.

• Halve bakken: kleinere eenheden wegen ongeveer half zoveel als een volle hele bak – meer handelingen, maar elk haalbaar.
• Lichte kast: piepschuim- of Segeberger-kasten zijn duidelijk lichter dan massief hout; dat merk je bij elke keer optillen.
• Kastlift / baklift: een apparaat dat de bak vastpakt en voor je optilt, neemt het tillen helemaal van je over – vooral handig als je vaak alleen op de stand werkt.

Ramenlichter en afveegborstel – minder kracht, meer controle

Bij het trekken van de ramen helpen twee eenvoudige gereedschappen. Een ramenlichter (een tang die het raam stevig aan de oortjes vastpakt) geeft je een gelijkmatige grip, zonder dat je met je vingers moet wrikken en knijpen. Een zachte afveegborstel strijkt de bijen zachtjes van het raam in plaats van ze af te schudden – dat is rustiger voor de bijen en vervangt de schokkerige schudbeweging door een gelijkmatige handeling.

• Ramenlichter: pakt het raam stevig vast, zodat je minder knelt en het raam gecontroleerd uit de smalle gang tilt.
• Afveegborstel: zacht afstrijken in plaats van krachtig schudden – een gelijkmatige handeling in plaats van een schokkerige schudbeweging.

Rolwagen en steekwagen – rollen in plaats van dragen

Het meeste gewicht op de bijenstand hoef je helemaal niet te dragen als je het kunt rollen. Een steekwagen met luchtbanden brengt bakken, voeremmers en gereedschap tot direct bij de kast – ook over weiland en bospad. Voor rijdend transport loont het bovendien de moeite om naar de standplaats zelf te kijken: als je met kar of wagen kunt aanrijden en de kast op een verhoogd onderstel staat, bespaar je jezelf meteen het diepe bukken.

• Steekwagen met luchtbanden: rolt ook over zachte ondergrond en neemt je het sjouwen over de laatste meters uit handen.
• Verhoogd onderstel: staat de kast hoger, dan werk je rechterop en hoef je je minder ver te bukken.
• Denk aan de toegang: een standplaats waar je met wagen of kar bij kunt komen, bespaart bij elk bezoek loopwerk en draaglast.

Lichte smoker en kleine helpers

Ook de kleine dingen tellen op. Een handzame smoker van gemiddelde grootte ligt lichter in de hand dan een groot model en laat zich met een haak aan de rand van de kast ophangen, in plaats van hem steeds vast te houden. Een klein klaptafeltje of krukje geeft je een aflegplek op werkhoogte – zo hoef je bakken en gereedschap niet op de grond te zetten en weer op te rapen. Zet alles binnen handbereik klaar voordat je de kast opent; elke bespaarde loop is bespaarde kracht.